Jakie są sygnały zbliżającej się cukrzycy?

W Pytaniu na Śniadanie odpowiadam na pytanie:

Jakie są sygnały zbliżającej się cukrzycy?

Warto się sobie przyjrzeć!

 

Czytaj dalej

Nowy hormon obniżający poziom glukozy we krwi. Naukowcy mówią o przełomie

Nowy hormon obniżający poziom glukozy we krwi..

Brzmi obiecująco?

Może to nowy sposób na cukrzycę?

Posłuchajcie…

 

Czytaj dalej

Badania diagnostyczne

O badaniach diagnostycznych opowiadam w Pytaniu na Sniadanie.

Czytaj dalej

Leczenie cukrzycy ciężarnych

Decyzja o wdrożeniu insulinoterapii

dobry-diabetolog-warszawa-insulina-wyniki

Decyzję o rozpoczęciu insulinoterapii w okresie ciąży należy podjąć po przeanalizowaniu wszystkich potencjalnych, a niewykorzystanych w pełni niefarmakologicznych metod leczenia. Powinna ona być bardzo wyważona, a argumenty przemawiające za jej podjęciem należy omówić z ciężarną.

Pierwsze, podstawowe wskazanie stanowi niespełnianie kryterium normoglikemii. Rozpoczęcie podawania insuliny zaleca się w przypadku, gdy stężenie glukozy w samokontroli jest równe lub przekracza na czczo 90 mg/dl (5,0 mmol/l), a godzinę od rozpoczęcia posiłku – 140 mg/dl (7,8 mmol/l). Według niektórych autorów, już dwa epizody przekroczenia tych wartości stanowią wskazanie do rozpoczęcia stosowania insuliny. Nie została jednak określona liczba glikemii w samokontroli „ponad normę”, przy której bezwzględnie konieczne byłoby podjęcie decyzji o wdrożeniu insulinoterapii. Uwzględnienia wymaga także wywiad dietetyczny (eliminacja błędów w odżywianiu) i dynamika zmian masy ciała ciężarnej, a także wynik USG z oceną wzrastania płodu (tab. 2).

Przed rozpoczęciem insulinoterapii pacjentkę należy włączyć w program edukacji w zakresie samodzielnego wykonywania wstrzyknięć insuliny oraz rozpoznawania hipoglikemii i radzenia sobie w takiej sytuacji. W większości przypadków insulinoterapia może być wprowadzana w warunkach ambulatoryjnych.

Na podstawie książki: Cukrzyca i ciąża, pod red. K. Cypryk, E. Wender-Ożegowskiej, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020

Pozdrawiam serdecznie i do zobaczenia –
dr Anna Jeznach-Steinhagen – diabetolog, Warszawa Czytaj dalej

Zapotrzebowanie na insulinę w ciąży

Zapotrzebowanie na insulinę w okresie ciąży

lekarz-diabetolog-warszawa-metro-mokotow-ursynow-insulina-ciaza-dawki
U kobiet chorych na GDM obserwuje się ciągłe zmiany zapotrzebowania na insulinę, stanowiące odzwierciedlenie zmian adaptacyjnych kobiecego organizmu do potrzeb rozwijającego się płodu.

Stosowanie insuliny jest konieczne jedynie u 20–30% tych kobiet, natomiast w większości przypadków do uzyskania pożądanych wartości glikemii wystarcza ilościowa i/lub jakościowa modyfikacja diety oraz wprowadzenie regularnej aktywności fizycznej. Insulinoterapię najczęściej rozpoczyna się w III trymestrze ciąży i kontynuuje do porodu.

Zapotrzebowanie na insulinę w przebiegu GDM z reguły wzrasta stopniowo aż do porodu, nie istnieje jednak jeden wzorzec terapii, a dawki terapeutyczne insuliny wahają się w zakresie od kilku do kilkudziesięciu jednostek na dobę.

U kobiet w ciąży chorych na cukrzycę typu 2 zapotrzebowanie na insulinę i dynamika jego wzrostu mogą być większe i pod koniec ciąży kobiety te wymagają zwykle większej dawki insuliny w przeliczeniu na kilogram masy ciała (niekiedy nawet >100 j./dobę) niż kobiety chore na GDM lub cukrzycę typu 1. Podobnie jest w przypadku kobiet otyłych i z dużym przyrostem masy ciała w okresie ciąży.

U większości kobiet chorych na GDM możliwe jest zaprzestanie podawania insuliny bezpośrednio po rozwiązaniu lub krótko po nim. Stanowią one grupę chorujących na tzw. czystą cukrzycę ciążową, w której wraz z zakończeniem ciąży przestają działać czynniki patogenetyczne hiperglikemii. Istnieje jednak nieliczna grupa kobiet, u których zaburzenia gospodarki węglowodanowej, rozpoznane we wczesnej ciąży, nie ustępują po porodzie. Mogą to być kobiety z wcześniej istniejącymi zaburzeniami o charakterze stanu przedcukrzycowego lub chorujące na cukrzycę typu 2 niewykrytą przed zajściem w ciążę bądź cukrzycę typu MODY, a także takie, które właśnie zachorowały na cukrzycę typu 1. Każda kobieta chora na cukrzycę rozpoznaną w okresie ciąży wymaga diagnostyki zaburzeń gospodarki węglowodanowej po porodzie – przede wszystkim wykonania OGTT w ciągu 6–12 tygodni po porodzie.
Czytaj dalej

Dawkowanie insuliny w czasie ciąży

Dawkowanie insuliny w czasie ciąży

lekarz-diabetolog-warszawa-metro-mokotow-ursynow-insulina-ciaza-

7. Tabela 3. Czynniki zależne od matki i płodu umożliwiające podjęcie decyzji o wdrożeniu insulinoterapii lub kontynuowaniu terapii behawioralnej
Parametr ciąży Insulinoterapia
TAK NIE
wczesne rozpoznanie hiperglikemii w okresie ciąży X
duże wartości glikemii na czczo w teście diagnostycznym X
zwiększone wartości glikemii jedynie w 1. lub 2. godzinie testu diagnostycznego <—> <—>
otyłość przed ciążą, dotychczasowy duży przyrost masy ciała w okresie ciąży X
mała masa ciała kobiety w okresie przed ciążą X
mały przyrost masy ciała w okresie ciąży X
hipotrofia lub prawidłowa masa płodu i prawidłowy przyrost masy kobiety w ciąży X
płód eutroficzny oraz duży (większy niż prawidłowy dla danego okresu ciąży) przyrost masy ciała kobiety od poprzedniej wizyty <—> <—>
makrosomia płodu oraz duży przyrost masy kobiety w ciąży (jeśli kobieta nadmiernie przybiera na wadze mimo zaleconej diety – sprawdź compliance) X
stałe uczucie głodu u kobiety w ciąży X
wartości glikemii zwiększone tylko po jednym posiłku (np. po śniadaniu) <—>
(zmodyfikuj ten posiłek przed podjęciem decyzji o podaniu insuliny)
obecność ciał ketonowych w porannej porcji moczu mimo spożycia odpowiedniej przekąski przed snem X

Początkowa dobowa dawka insuliny w IFIT wynosi – według różnych źródeł – 0,2–0,4 j./kg aktualnej masy ciała. Rozkład dobowej dawki insuliny krótko działającej i o przedłużonym działaniu powinien być następujący: 1:1 lub 2:3. Podział bolusów zależy od rozkładu i wielkości poszczególnych posiłków, a więc od zwyczajów żywieniowych ciężarnej. Wizyta kontrolna w poradni powinna się odbyć po upływie tygodnia od wdrożenia insulinoterapii. Ocenia się podczas niej wartości glikemii w samokontroli i przyrost bądź utratę masy ciała, a także to, czy ilość pożywienia przyjmowana przez kobietę w ciągu dnia jest – w jej opinii – wystarczająca. Na podstawie uzyskanych informacji należy ewentualnie zmodyfikować dawkę insuliny bądź dietę.

Kolejne wizyty kontrolne powinny odbywać się co 1–4 tygodnie i obejmować ocenę stosowania się pacjentki do zaleceń dietetycznych, a także kontrolę masy ciała, analizę wyników samokontroli i modyfikację dawkowania insuliny.

Zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć krótko przed porodem, o czym należy uprzedzić pacjentkę i wskazać na konieczność stopniowego zmniejszania dawki. Zaobserwowanie tej zmiany powinno być sygnałem do wzmożenia nadzoru nad płodem, ponieważ szybkie lub gwałtowne zmniejszenie zapotrzebowania na insulinę lub pojawienie się hipoglikemii może świadczyć o niewydolności łożyska i bezpośrednim za-grożeniu płodu, co stanowi wskazanie do pilnego zgłoszenia się do szpitala.

Czytaj dalej

Doustne leki przeciwhiperglikemiczne w okresie ciąży

Doustne leki przeciwhiperglikemiczne w okresie ciąży

lekarz-diabetolog-warsawa-ursynow-metro-blisko-insulina-metformina-porady-prywatny-gabinet-jeznach1Większość towarzystw naukowych nie zaleca obecnie stosowania doustnych leków przeciwhiperglikemicznych w okresie ciąży ze względu na ograniczoną skuteczność i niewystarczająco poznane konsekwencje ekspozycji płodu na ich działanie w życiu wewnątrzmacicznym.

Lekami, których stosowanie w okresie ciąży przebadano najlepiej, są metformina i glibenklamid (znany również pod nazwą gliburyd; jego preparat o nazwie handlowej Euclamin jest obecnie niedostępny w Polsce).

Z większości badań wynika, że ze stosowaniem metforminy wiązał się mniejszy przyrost masy ciała ciężarnej przy porównywalnym wyrównaniu metabolicznym, a także większe ryzyko porodu przedwczesnego, nieco mniejsza masa urodzeniowa i mniejsze ryzyko wystąpienia hipoglikemii u noworodka. Ponadto u około 50% kobiet konieczne było włączenie dodatkowo insuliny ze względu na niepełną skuteczność metforminy w monoterapii.

Wyniki badań obserwacyjnych dotyczących dzieci eksponowanych na działanie metforminy in utero nie są jednoznaczne. W niektórych badaniach wykazano, że dzieci z tej grupy miały w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym większą masę ciała, większą ilość tkanki podskórnej i trzewnej (w 9. rż.) oraz nieco większe stężenie glukozy niż pozostałe dzieci. Na podstawie badań przeprowadzonych u dzieci w wieku 18–24 miesiące życia nie stwierdzono różnic w rozwoju psychomotorycznym.

W badaniach dotyczących glibenklamidu potwierdzono jego dużą skuteczność hipoglikemizującą (tylko ok. 20% chorych wymagało stosowania dodatkowo insuliny), ale częściej stwierdzano zgony wewnątrzmaciczne i różne powikłania u noworodków, w tym hipoglikemię, makrosomię i ograniczenie wzrostu wewnątrzmacicznego. Ponadto u ciężarnych stosujących glibenklamid częściej niż u kobiet stosujących insulinę występował stan przedrzucawkowy.

Metforminę i glibenklamid powinno się zatem stosować w okresie ciąży jedynie wówczas, gdy insulinoterapia jest niedostępna lub gdy kobieta nie wyraża zgody na leczenie metodą wstrzyknięć. Wszyscy badacze dopuszczający stosowanie tych leków podkreślają, że ciężarna musi być poinformowana o tym, iż substancje te przechodzą przez łożysko, a ich długoterminowy wpływ na zdrowie potomstwa pozostaje nieznany.

Nie ma danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży innych pochodnych sulfonylomocznika, akarbozy, glitazonów i gliptyn, mimo że od dawna znajdują się w katalogu leków stosowanych w leczeniu cukrzycy. Również leki z grupy agonistów GLP 1 oraz inhibitory SGLT2 nie zostały do tej pory przebadane pod kątem bezpieczeństwa ich stosowania w okresie ciąży; nie wiadomo też, czy przechodzą przez łożysko i jaki może być ich potencjalny wpływ na rozwój płodu. Z tych względów są one bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży, a u kobiet w wieku prokreacyjnym, chorych na cukrzycę przedciążową, powinno się je stosować bardzo ostrożne. Konieczne jest ponadto poinformowanie pacjentek o braku badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania tych leków w okresie ciąży.

Czytaj dalej

Jak użyc pena – pomiar przy cukrzycy

 Uzywanie pena do pomiaru poziomu cukru  we krwi w cukrzycy

Pozdrawiam serdecznie i do zobaczenia –
dr Anna Jeznach-Steinhagen – diabetolog, Warszawa

najlepszy lekarz diabetolog warszawaprywatny gabinet lekarski cukrzyca diabetolog warszawa mokotów

 

 

Diabetyk senior prowadzący samochód

Co diabetyk-senior powinien zrobić, kiedy na trasie poczuje się źle?

W zależności od tego czym jest zle samopoczucie należy rozważyć różne opcje dalszej podróży.

Jeśli złym samopoczuciem jest zmęczenie, należy zaplanować postój, posiłek, pomiar glikemii, odpoczynek i rozważyć dalsza podróż. Czytaj dalej

Gdzie podajemy insulinę?

Zastrzyki z insuliny